9. Algemeen

Voor vennootschappen waar onbeperkte aansprakelijkheid de regel is, ligt de focus op het snoeien in de wildgroei aan vennootschapsvormen. Nu zijn er nog verschillende vennootschapsvormen met onbeperkte aansprakelijke vennoten en telkens licht afwijkende randvoorwaarden. Zo onderscheidt men:

  • de maatschap als "default" vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid, waarin alle vennoten hoofdelijk en onbeperkt gehouden zijn;
  • de tijdelijke handelsvennootschap (THV), een vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid, waarin alle vennoten hoofdelijk en onbeperkt gehouden zijn, maar opgericht voor één concreet project of voor een vooraf bepaalde duur;
  • de stille handelsvennootschap (SHV), een vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid, waarvan het bestaan voor derden geheim wordt gehouden, waardoor de werkende vennoot hoofdelijk en onbeperkt gehouden is, terwijl de stille vennoten achter de schermen blijven;
  • de vennootschap onder firma (VOF), een vennootschap met "onvolkomen rechtspersoonlijkheid" waardoor er een afgezonderd vermogen van de vennootschap bestaat en de vennootschap zelfstandig kan optreden, maar waarin de vennoten hoofdelijk en onbeperkt gehouden zijn;
  • de commanditaire vennootschap (Comm.V.) een vennootschap met "onvolkomen rechtspersoonlijkheid", die sterk gelijkt op een VOF, met dat verschil dat er ook stille vennoten zijn, die op de achtergrond moeten blijven en slechts een beperkte aansprakelijkheid hebben.

Voor elk van deze vormen kan dan nog worden geopteerd voor een commerciële, of een burgerlijke variant. Dat onderscheid verdwijnt in de nieuwe ontwerpteksten.

De duidelijke ambitie is om het aantal vennootschapsvormen terug te dringen en enkel nog de maatschap over te houden. Die maatschap zou dienen als standaardpakket, waar alle hierboven beschreven eigenschappen in optie aan kunnen worden toegevoegd. De VOF en Comm.V. zouden eveneens behouden blijven. Deze vennootschappen zouden alle eigenschappen overnemen van de maatschap, met als groot onderscheid dat zij (onvolkomen) rechtspersoonlijkheid hebben.

Op basis van de informatie die momenteel beschikbaar is, lijkt de geplande vereenvoudiging vooral cosmetisch. Alle verschillende types vennootschappen zouden blijven bestaan, maar zouden de naam "maatschap" krijgen. De analyse die we hier maken van de afschaffing van de THV, is naar alle verwachting door te trekken naar andere vennootschapsvormen, met uitzondering van de VOF en de Comm.V.