UK Limited en Flex-BV

Wat de zwaarte van een Belgische BVBA en het gebrek aan een alternatief (met beperkte aansprakelijkheid) extra in de verf zette, is dat vele andere Europese staten wel "lichte" vennootschappen aanbieden. Een klassiek voorbeeld hiervan is de Engelse (UK) Limited. Dit is een vennootschap die zonder minimumkapitaal kan worden opgericht, op voorwaarde dat ze een adres in Groot-Brittannië, (minstens) één aandeelhouder en (minstens) één bestuurder heeft. Met die informatie bij de hand, kan de vennootschap zelfs online gecreëerd worden.

Door de toegenomen mobiliteit van vennootschappen in de EU, duiken die buitenlandse vennootschapsvormen ook op in andere lidstaten. Zo is het perfect denkbaar dat een Engelse Ltd. daar enkel een brievenbus heeft en vervolgens in België een vestiging opzet waar alle activiteiten plaatsvinden. Zelfs als de werkelijke zetel zo in België viel, moest het Belgisch recht het bestaan van de vennootschap erkennen en kan ze geen omzetting naar een Belgische vennootschap eisen.[i] Afhankelijk van de daar geldende relevante regels van internationaal privaatrecht, kan bijvoorbeeld een Engelse Ltd. zelfs haar zetel verhuizen naar sommige EU-lidstaten. Na die zetelverplaatsing zou de vennootschap daar dan blijven bestaan, als vennootschap naar Engels recht.

Één van de landen waar Ltd.'s zo naar konden verhuizen, is Nederland. Hierdoor werd het voor Nederlanders mogelijk om een Engelse Limited op te richten zonder de minste intentie daar ooit iets mee te doen in het Verenigd Koninkrijk. Hoewel dit nooit de dominante vennootschapsvorm is geworden, ontstond er na enige tijd een industrie van bedrijfjes die "off the shelf" Engelse Limiteds aanboden als een goedkoper alternatief voor een Nederlandse vennootschap.

De Nederlandse wetgever reageerde in 2012 door zelf de BV te hervormen tot een light vehicle. De BV was oorspronkelijk in grote lijnen de evenknie van de voormalige Belgische BVBA. In 2012 werd ze echter veranderd naar een vennootschapsvorm:

  • zonder minimumkapitaal (enkel de ongeschreven vereiste van adequate financiering);
  • zonder verplichte controle door een accountant op een inbreng in natura;
  • zonder verplichting om alle aandeelhoudersbesluiten in vergadering te nemen;
  • met minder beperkingen op welke regels kunnen worden opgenomen in de statuten; en
  • met minder wettelijke beperkingen op de vrije overdraagbaarheid van aandelen.

De Nederlandse aanpak bleek een succes, wat resulteerde in een opvallende toename in het aantal oprichtingen. Daarmee werd een rem gezet op de instroom van Engelse vennootschappen en werd het integendeel mogelijk de Flex-BV bovendien te exporteren naar (bepaalde) andere Europese lidstaten, zoals het Verenigd Koninkrijk.

Een zetelverplaatsing van een Engelse Limited naar België is minder evident. De werkelijke zetelleer die in België werd toegepast veronderstelt dat vennootschappen die hier worden ingeschreven ook hun beslissingscentrum in België vestigen.  Toch duiken er ook in ons land soms "vestigingen" van Engelse Limiteds op, die in het Verenigd Koninkrijk enkel een brievenbus hebben. De druk van buitenlandse rechtsvormen die zich in België vestigden was misschien kleiner, maar toch voelde men ook hier dat er vraag was naar vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid in een lichtere vorm dan een toenmalige BVBA.

[i] HvJ 9 maart 1999, C-212/97, Centros Ltd / Erhvervs-og Selskabsstyrelsen, Jur. 1999, I-01459