Vlaamse Regering keurt Vlaams uitvoeringsplan kunststoffen definitief goed

Vlaamse Regering keurt Vlaams uitvoeringsplan kunststoffen definitief goed

De Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) heeft een uitvoeringsplan voor kunststoffen voorbereid. Dit plan moet een kader en overzicht bieden van acties die bijdragen tot een duurzaam beheer van de kunststofkringloop. De Vlaamse Regering heeft op 21 februari jl. het actieprogramma goedgekeurd.

  • Toepassingsgebied

Het plan is van toepassing op alle kunststoffen, kunststofvoorwerpen en kunststofafval, zowel pre-consumer (zoals productie-uitval en snijresten) als post-consumer kunststofafval, zowel van huishoudelijke als bedrijfsmatige oorsprong.

Het actieprogramma bevat acties die het sluiten van de technische kunststofkringloop als doel hebben. In het plan wordt toegelicht dat sommige van deze acties ook een impact zullen hebben op materiaal- en beleidsoverschrijdende thema’s zoals het (marien) zwerfvuilprobleem, sensibiliseringsprogramma’s, de energie-en klimaatdoelstellingen en detransitie naar een circulaire economie, maar het is niet de bedoeling van dit kunststoffenplan om een integrale aanpak en visie voor deze thema’s uit te werken.

Het plan bevat voornamelijk acties waar op regionaal en/of nationaal niveau aan gewerkt kan worden en probeert daarnaast ook acties op Europees en internationaal verband in beweging te zetten.

  • Situering

Het uitvoeringsplan voor kunststoffen geeft uitvoering aan de in het Vlaams regeerakkoord 2019-2024 gestelde doelstelling om toe te werken naar een innovatieve kunststofkringloopeconomie en kadert in het geheel van een bredere transitie naar een circulaire economie, waarvan het belang in de beleidsnota Omgeving opnieuw wordt onderschreven.

Het actieplan kadert tevens in het Vlaams Energie-en Klimaatplan 2021-2030 en de Vlaamse lange termijn Klimaatstrategie 2050. Het Vlaams Energie-en Klimaatplan 2021-2030 werd op 9 december 2019 door de Vlaamse Regering goedgekeurd. Het uitvoeringsplan voor kunststoffen draagt bij aan een aantal overkoepelende hiervan die te halen zijn tegen 2030, zoals de materialenvoetafdruk van de Vlaamse consumptie met 30 % verlagen, de hoeveelheid huishoudelijk restafval doen dalen tot 100 kg per persoon, de hoeveelheid bedrijfsrestafval met 25 % doen dalen. In de Vlaamse lange termijn Klimaatstrategie 2050, goedgekeurd door de Vlaamse Regering op 20 december 2019, heeft een circulaire kunststoffeneconomie een belangrijke plaats. De manier waarop kunststoffen worden geproduceerd, gebruikt en in kringloop gehouden levert een belangrijke bijdrage in de reductie van CO2.

In de Europese Green Deal, wordt een nieuwe groeistrategie voor de EU geformuleerd met als doel een klimaatneutraal Europa tegen 2050 en een sterke nadruk op een duurzame industrie. Begin 2020 zal de Europese Unie een nieuw actieplan voor een meer circulaire economie presenteren, dat inzet op duurzamere producten en gepaard gaat met een nieuwe strategie voor het industriebeleid. Deze Europese plannen zullen ingrijpende gevolgen hebben voor het Belgische en Vlaamse beleid, inclusief dit actieplan. Ook op federaal niveau worden plannen opgemaakt omtrent circulaire economie. Deze zullen vermoedelijk in 2020 gepubliceerd worden.

  • Krachtlijnen van het actieprogramma

De kern van het actieprogramma is ondergebracht in hoofdstuk 5 van het uitvoeringsplan. Het is gebouwd op de volgende algemene principes voor een circulaire kunststofketen:

  1. Minder en efficiënt gebruik van kunststoffen: door te voorkomen dat kunststoffen als zwerfvuil uit de keten verdwijnen; door te voldoen aan onze maatschappelijke behoeften met minder kunststoffen; door in te zetten op ecodesign en nieuwe bedrijfsmodellen;
  2. Een duurzame recyclagemarkt creëren voor kunststoffen: door selectieve inzameling verder te promoten; het verbranden en storten van kunststoffen verder te ontmoedigen; meer inzicht en controle te verkrijgen op de uitvoer en verwerking van kunststofafval (in het buitenland); het ondersteunen van innovatieve sorteer-en recyclagetechnieken;
  3. Kunststofrecyclaat als volwaardige grondstof: door de afzet en vraag van kunststofrecyclaten te stimuleren; door het creëren van een adequate regelgeving; door knelpunten tussen stoffen-, product- en afvalwetgeving te weg te werken;
  4. Inzetten op kennis en datavergaring: door data-verwerving in functie van de ontwikkeling van indicatoren voor circulaire economie, EU-rapportering en de evaluatie van mijlpalen in andere Vlaamse plannen
  5. De voorbeeldrol van overheden via een circulair aankoopbeleid: overheden zijn belangrijke afnemers van producten en diensten en kunnen als hefboom fungeren voor de totstandkoming van een duurzame markt op termijn.
  • Geldigheidsperiode

Dit kunststoffenplan geldt tot eind 2025, maar blijft gelden zolang het niet vervangen wordt door een ander plan.

Voor meer informatie hierover kan u terecht bij Céline Bimbenet (auteur) en Kristof Hectors (celhoofd omgevingsrecht).