Een nieuwe tool in het ADR-arsenaal: collaboratieve onderhandelingen

Een nieuwe tool in het ADR-arsenaal: collaboratieve onderhandelingen

Alternatieve wijzen om geschillen te beslechten, dus buiten de rechtbank om, krijgen de laatste jaren steeds meer aandacht. Hoewel de Belgische juridische wereld lange tijd eerder terughoudend ten opzichte van zgn. ADR (Alternative Dispute Resolution) stond, lijkt het tij te keren. Het besef groeit dat een geschil in de eerste plaats oplossingsgericht dient te worden bekeken.

Ook de regering Michel I en minister van Justitie K. Geens dragen in dat kader hun steentje bij, door de schouders onder een aantal initiatieven te zetten. Dat alternatieve geschillenbeslechting ook een uitweg biedt voor de overbelasting van de rechtbanken, is daarbij ongetwijfeld mooi meegenomen.

Naast het verder stimuleren van bemiddeling, met de aankondiging van een nieuwe bemiddelingswet, wil men ook inzetten op zogenaamde “collaboratieve onderhandelingen” als bijkomende mogelijke methode om geschillen op te lossen.

Het gaat om een gestructureerde, vrijwillige en vertrouwelijke wijze van onderhandelen, waarbij specifiek opgeleide advocaten hun cliënten nauw begeleiden gedurende het onderhandelingsproces, om naar een oplossing voor het geschil toe te werken.

Uiteraard behoort het nu reeds tot het normale takenpakket van een advocaat om zijn cliënt bij te staan en te adviseren bij onderhandelingen. Collaboratieve onderhandelingen zijn echter verregaander. Doel is uitdrukkelijk niet enkel om de taart te verdelen, maar ook om die zoals bij bemiddeling groter te maken, door oog te hebben voor de belangen van alle partijen. Indien de onderhandeling tot een akkoord leidt, dan kan dit akkoord – net zoals bij bemiddeling – gehomologeerd worden door de rechtbank.

In tegenstelling tot bij bemiddeling, is er niet noodzakelijk een derde-bemiddelaar aanwezig, maar wordt het proces in principe in goede banen geleid door de advocaten van de partijen. Die advocaten dienen zich niet neutraal op te stellen zoals een bemiddelaar, maar kunnen hun cliënt steeds adviseren. De advocaat neemt evenwel niet vrijblijvend deel aan de collaboratieve onderhandeling. Indien de onderhandeling niet slaagt, dienen de betrokken advocaten zich terug te trekken en kunnen die advocaten hun cliënten niet langer bijstaan in een eventuele latere gerechtelijke procedure. Aldus wordt de vertrouwelijkheid van de onderhandelingen gewaarborgd.

Het is nu wachten op de verdere concrete uitwerking van dit nieuwe concept in wetgevende teksten. We houden u op de hoogte.

Voor verdere informatie over dit onderwerp, kunt u Nel Van Daele en Geert De Buyzer (de auteurs) raadplegen.